Vincent Icke - Over de Sint
Naschrift Vincent Icke: Bestaat Sinterklaas?
Bij mijn optredens voor DWDD doe ik mijn best recht te doen aan de wetenschappelijke kant van de wereld, en tegelijk iets verrassends en leuks te laten zien. Maar voor Sinterklaas maakte ik een uitzondering: ik heb voor de grap 'bewezen' dat de kans dat de bisschop van Myra nog leeft één op de 10 miljard is, zodat Sinterklaas nog zou kunnen leven omdat er sinds het jaar 270 ongeveer 10 miljard mensen op Aarde hebben geleefd. De Sint is dan net die ene op de tien miljard die het al die tijd heeft uitgehouden.
Dat is echt onzin, dus laat mij de grap hier even uitleggen. In de uitzending zei ik het zo:
'Sinds het jaar 270 (dat is 1740 jaar geleden) zijn er ongeveer 10 miljard mensen geboren. Eentje daarvan is Sinterklaas. Als je nu elke mens door een pepernoot voorstelt, krijg je een berg pepernoten zo hoog als de Domtoren, een voor elke mens tussen nu en de geboortedag van de Sint. Maar elk jaar gaan er mensen dood. Dan gaan er dus pepernoten van die berg af. Hoeveel, dat kun je uitrekenen – ook pepernoten hebben te maken met wetenschap. De meeste mensen worden niet ouder dan tachtig. Dat betekent dat er per jaar ongeveer 1,3 procent van de berg afgaat. Dus halen we 1740 keer één komma drie procent weg. Als je die berg pepernoten zo afgraaft, blijft er in het jaar 2009 precies eentje over. Dat is natuurlijk Sinterklaas, die is heel, heel bijzonder: de kans dat Sinterklaas nu nog leeft is 1 op de 10 miljard.'
Op zichzelf lijkt dat wel te kloppen. Het feit dat niet al die 10 miljard mensen tegelijk geboren zijn, maakt wel een beetje verschil, maar niet zoveel. De truc zit hem erin, dat ik net heb gedaan alsof de kans dat iemand in een bepaald jaar overlijdt gewoon altijd dezelfde is. Maar dat is helemaal niet waar: de kans dat iemand in een gegeven jaar overlijdt, is veel groter als iemand 90 jaar is dan wanneer iemand 20 jaar is.
De technische term hiervoor is 'voorwaardelijke waarschijnlijkheid'. Het is zoiets als: 'De kans dat X gebeurt, op voorwaarde dat Y'. Vul maar in: 'De kans dat je Van Dam heet, mits je in Afghanistan bent geboren.' Dat is een heel ander getal dan: 'De kans dat je Van Dam heet, mits je in Leiden bent geboren.'
Mijn andere voorbeeld in de uitzending, over de kans dat je een komeet op je pet krijgt, was wel juist. Het is precies dezelfde berekening als wanneer je wilt weten hoe groot de kans is dat je vijf maal ‘kop’ gooit bij het opwerpen van een munt. De kans op ‘kop’ is 50%, ofwel wiskundig uitgedrukt 0,5. De kans op tweemaal ‘kop’ achtereen is dus 0,5 maal 0,5 is 0,25 (zegge 25%), en de kans op vijfmaal kop is 0,03125, iets meer dan 3%.
De kans dat je op een gegeven dag door een komeet wordt getroffen is ongeveer 1 op 10 miljard. De kans dat je de dans ontspringt is dus 0,9999999999. De kans dat je twee dagen achtereen niet getroffen wordt is dan 0,9999999999 maal 0,9999999999, enzovoorts. Een recht-voor-zijn-raapse maar zeer saaie berekening laat zien dat na 6,9 miljard dagen, dus 19 miljoen jaar, de kans dat je nog niet getroffen bent maar 50% is. Na 50 miljoen jaar is de kans dat je nog niet geraakt bent nog slechts 16%. Dus is er 84% kans dat je ergens in de loop van die tijd de volle laag hebt gehad. En inderdaad: 64 miljoen jaar geleden trof een enorm brok ruimtepuin de Aarde in de buurt van Yucatán. De klap kwam zo hard aan dat alle dinosauriërs, en nog driekwart van alle andere diersoorten, zijn uitgestorven!
